
Koniec pomp ciepła typu split i zmian związanych z F‑gazami w Polsce to temat coraz częściej poruszany zarówno przez branżę OZE, jak i właścicieli domów. W rezultacie nowych unijnych przepisów dotyczących emisji fluorowanych gazów cieplarnianych, rynek urządzeń grzewczych i klimatyzacyjnych stoi przed znaczną transformacją. Czy oznacza to konieczność wymiany wszystkich dotychczasowych instalacji? Jakie są dostępne ekologiczne alternatywy? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.
Kluczową rolę w działaniu pomp ciepła oraz klimatyzatorów odgrywa czynnik chłodniczy, czyli specjalna substancja krążąca w zamkniętym obiegu urządzenia. To właśnie ona umożliwia transport energii cieplnej pomiędzy źródłem zewnętrznym, a instalacją grzewczą lub chłodniczą budynku.
Większość z nich wykorzystuje czynniki o wysokim współczynniku GWP, które znacząco przyczyniają się do efektu cieplarnianego. W rezultacie Unia Europejska, w ramach nowego rozporządzenia F-gazowego, wprowadziła szczegółowy harmonogram ograniczeń i zakazów stosowania określonych czynników chłodniczych w urządzeniach grzewczych i klimatyzacyjnych. Zmiany te bezpośrednio wpływają na przyszłość technologii split i przyspieszają rozwój alternatywnych, bardziej ekologicznych rozwiązań.
Unia Europejska wprowadziła przepisy F‑gazowe ograniczające stosowanie czynników chłodniczych o wysokim potencjale cieplarnianym (GWP), takich jak R32, stosowanych w pompach ciepła typu split i klimatyzatorach. W rezultacie producenci i użytkownicy muszą przygotować się na stopniowe wycofywanie tych urządzeń z rynku.
| Harmonogram wycofywania F-gazów – tabela zmian | ||||
|---|---|---|---|---|
| Rok zmian | Rodzaj urządzenia | Zakres mocy | Limit GWP | Co to oznacza w praktyce? |
| 2027 | Pompy ciepła split | do 12 kW | ≤ 150 | Zakaz stosowania R32 i podobnych F-gazów; konieczność użycia czynników naturalnych np. R290 |
| 2027 | Pompy ciepła monoblok | do 50 kW | ≤ 150 | |
| 2029 | Pompy ciepła split | powyżej 12 kW | ≤ 750 | Nadal możliwe stosowanie R32 lub R454C |
| 2029 | Klimatyzatory | do 12 kW | ≤ 150 | Praktyczny koniec klasycznych klimatyzatorów split na F-gazach |
| 2032 | Pompy ciepła monoblok | do 12 kW | zakaz F-gazów | Pełne przejście na czynniki naturalne np. R290 |
| 2035 | Pompy ciepła split | wszystkie moce | zakaz F-gazów | Ostateczny koniec R32 i R454C w nowych urządzeniach |
Nowe przepisy nie nakładają obowiązku demontażu istniejących urządzeń. Jednak należy liczyć się z ograniczoną dostępnością nowych modeli.
Konsekwencje dla rynku:
Transformacja rynku wymusza wybór bardziej ekologicznych rozwiązań. Producenci urządzeń split muszą projektować zupełnie nowe rozwiązania, obejmujące m.in. inne układy zabezpieczeń, zmienioną konstrukcję jednostek oraz nowe procedury montażowe.
Dlatego też wielu producentów stoi przed koniecznością całkowitej zmiany technologii, a nie jedynie zastąpienia jednego czynnika innym. Proces ten wymaga czasu, kosztownych badań oraz certyfikacji, co dodatkowo przyspiesza odchodzenie rynku od klasycznych pomp ciepła typu split. W dłuższej perspektywie sprzyja to rozwojowi monobloków oraz innych systemów opartych na naturalnych, niskoemisyjnych czynnikach chłodniczych, które lepiej wpisują się w unijną strategię klimatyczną.
| WAŻNE! W przypadku pomp ciepła typu monoblok nadchodzące zmiany nie wywołują tak dużych perturbacji, ponieważ większość nowoczesnych modeli już teraz wykorzystuje czynnik R290, czyli naturalny propan o bardzo niskim współczynniku GWP. |
Inne technologie:
Nowe przepisy obejmują również klimatyzatory typu split, które korzystają z podobnych czynników chłodniczych jak pompy ciepła.
W związku z nowymi regulacjami unijnymi klimatyzatory, podobnie jak pompy ciepła, przechodzą istotną transformację technologiczną. Przede wszystkim producenci stopniowo rezygnują z czynników chłodniczych R32 i R410A, które mają wysoki współczynnik GWP, czyli potencjał tworzenia efektu cieplarnianego. Zamiast nich coraz częściej stosuje się R290 (propan) oraz R454B, które znacząco ograniczają wpływ urządzeń na środowisko.
Sprawdź klimatyzatory AURA line >>
|
WAŻNE! Starsze klimatyzatory działające na R32 lub R410A nie zostaną objęte obowiązkiem natychmiastowej wymiany, co jest istotną informacją dla właścicieli domów i mieszkań. |
Nie. Obecne urządzenia będą działać i można je serwisować. Zakazy dotyczą głównie nowych instalacji od 2027 r.
Nie ma obowiązku demontażu, jednak starsze modele mogą być trudniejsze w serwisowaniu w przyszłości.
Najczęściej polecane są pompy monoblok z R290 i klimatyzatory z niskoemisyjnymi czynnikami.